بازبینی:

بازبینی عبارتست از دیدن و شنیدن محتوای مواد دیداری و پر کردن برگه های اطلاعاتی مربوط به آنها. اطلاعات مورد نیاز از عنوان بندی یا تیتراژ ابتدا و انتهای هر برنامه استخراج می شود. عنوان بندی شامل عنوان، اسامی دست اندرکاران تهیه و سایر اطلاعات مربوطه است که قبل یا بعد از متن اصلی برنامه ضبط شده است.

بازشنوایی:

عبارتست از شنیدن محتوای مواد شنیداری و پر کردن برگه های اطلاعاتی مربوط به آنها. بازشنوایی هر ماده با دستگاه پخش مربوطه به شرح ذیل امکان پذیر است : دستگاه گرامافون برای صفحه، دستگاه ضبط صوت کاست برای کاست، دستگاه ضبط صوت ریل برای نوار صدا و دستگاه دیسک خوان برای دیسک صدای دیجیتال.

بازپیچی: Rewind

اصطلاحی در باز بینی فیلم است. در صورتی كه فیلم در نقطه شروع نباشد، ابتدا فیلم را باز پیچی می كنند تا به ابتدای آن برسد و از اولین تصویر، زمان آن را محاسبه می كنند

بازیابی اطلاعات: Information retrieval

تلاشهایی که برای یافتن یک یا چند مدرک از میان انبوه مدرک ذخیره شده انجام می شود بازیابی اطلاعات نام دارد.

بازیابی اطلاعات: Information retrieval

پیدا كردن اسناد و مدارك یا دانسته ها و اطلاعات خاص مورد نیاز كه در اسناد و مدارك كتابخانه یا مجموعه های دیگر موجود است، به وسیله بازبینی و بررسی آنها. شیوه های بازیابی دارای طیف گسترده ای است از یك نمایه یا فهرست گرفته تا انواع كارتهای منگنه شده و میكروفیلم هایی كه استفاده از آنها مستلزم دستگاههای ماشینی است. رده بندی، نمایه سازی و جستجوی ماشینی، همه از انواع نظامهای بازبینی هستند.

بانك كتاب: Book bank

پایگاه كامپیوتری از اطلاعات كتابشناختی كتب مختلف در زمینه های گوناگون مثل Books in Print.

بایگان: Archive Officer

فردی است که وظیفه ثبت، ضبط و نگهداری نامه ها، مکاتبات، گزارشها و هر نوع سند و مدرک را به عهده دارد.

بایگانی: Filing

عمل تنظیم نامه، مواد غیرکتابی یا دبیزه های دیگر و نیز پیشینه آنها بر مبنای نظمی که از قبل برای آن تدارک دیده شده است، مثلاً نظم الفبایی. به محل نگهداری این اوراق نیز «بایگانی» گفته می شود.

بایگانی مرده: Dead file

در كارهای فراهم آوری، بایگانی های مختلفی كه شامل موارد زیر باشد : 1- برگه های كتابهای دریافت شده و فهرستنویسی شده. 2- برگه های كتابهایی كه تهیه آنها چه از طریق اهدا و یا خرید غیرممكن بوده است. 3- بایگانی برگه های پیایندها كه تكمیل و پر شده باشد.

بخش امانت: Circulation department

بخشی از كتابخانه [یا آرشیو] كه در آنجا كتاب و مواد دیگر به مراجعه كنندگان امانت داده می شود.

بخش بازشنوایی:

آگاهی از محتوای اطلاعات مواد شنیداری نیاز به بازشنوایی مدرك دارد برای بازشنوایی تجهیزات ویژه ای مورد نیاز است و بدون استفاده از دستگاه، آگاهی از محتوای منبع امكان پذیر نمی باشد ؛ این بخش از جمله ضروری ترین اجزای نظام است و به واقع دروازه ورود به محتوای مدرك محسوب می گردد ؛ بخصوص جهت استخراج پیشینه تحلیلی اثر و نیز تكمیل و یا اصلاح پیشینه توصیفی آن.

بخش تكثیر و تبدیل: Duplicate and conversion part*

منابع اطلاعاتی بنا بر دلایل مختلف تكثیر یا تبدیل می شوند این قاعده در آرشیوهای دیداری - شنیداری بیش از سایر مجموعه ها صادق است.

بخش خدمات رایانه ای: Computerized services part*

سرعت و توانایی بسیار زیاد رایانه باعث شده است كه برای ذخیره و بازیابی اطلاعات از این دستگاه استفاده شود. در صورت بهره مندی از یك نرم افزار رایانه ای كه قابلیت های لازم جهت ذخیره و بازیابی منابع آرشیو را داشته باشد قادر خواهیم شد هر ركورد از منابع را فقط یكبار ذخیره نماییم و دفعات آن را به صورتهای مختلف بازیابی کرده بر روی صفحه نمایش ظاهر نماییم. همچنین با كمك خدمات نرم افزاری رایانه ای می توان آمارهای مختلفی از مجموعه عملكردهای واحد بدهیم. این بخش در واقع از زیرمجموعه های بخش خدمات فنی می باشد.

بخش خدمات فنی: Processing department

واحد اداری مسئول انتخاب، تهیه و خرید، فهرستنویسی، رده بندی و آماده سازی ظاهری كتاب [یا دیگر منابع] برای گذاشتن در قفسه ها.

بخش فراهم آوری: Acquistion department

واحد اداری مسئول انتخاب و تهیه كتاب، پیایندها و دیگر مواد كتابخانه از طریق خرید، مبادله، هدیه و نگاهداری پیشینه لازم از این مواد.

بخش فهرستنویسی: Cataloging department

یك واحد اداری كه مسئول آماده سازی، فهرست و رده بندی کتاب ها [و دیگر منابع] است.

بخش مخزن: Shelf department

یكی از واحدهای مدیریت كتابخانه كه مسئولیت نگهداری و رسیدگی به وضعیت كلی كتابهای روی رفهای كتابخانه را به عهده دارد و گاه كارهائی از قبیل رف نویسی و رده بندی را نیز انجام می دهد.

بخش مرجع: Refernce department

قسمتی از كتابخانه كه در آنجا كتابهای مرجع نگهداری می شود.

بخش چكیده نویسی: Abstracting Services

بخش یا مركزی كه مسئول تهیه چكیده در زمینه های خاص و قرار دادن آنها در اختیار مشتركین و متقاضیان است.

برچسب: Label

نوار كوچكی كه شماره راهنمای كتاب روی آن نوشته شده و در عطف كتاب چسبانده می شود تا جای كتاب را در قفسه های كتابخانه مشخص نماید.

برچسب: Label

برای مواد دیداری و شنیداری، بر حسب نوع و اندازه مواد از برچسب های مخصوص (که همراه ویدئوکاست ها، کاست های صدا و دیسک های کامپیوتری فروخته می شوند) برای چسباندن در محل های مخصوص استفاده می شود. شماره راهنمای ماده در برچسب عطف، شماره راهنما و عنوان در برچسب روی ماده درج می شود.

برگ درخواست عضویت: Application card

برگه چاپی است كه افراد برای عضو شدن در كتابخانه [یا آرشیو] پر می كنند. در این برگ از متقاضی خواسته می شود مشخصات و نشانی خود را نوشته و الزام به رعایت مقررات كتابخانه [یا آرشیو] را با امضایی كه زیر این برگ می گذارد، تعهد نماید.

برگه: Card

مقوایی مستطیل شکل به اندازه استاندارد بین المللی 7/5 × 12/5 (یا 3 × 5 اینچ) که روی آن شناسه ها و اطلاعات مربوط بدان نوشته یا ماشین می شود و برای استفاده در فهرست ها به کار می رود.

برگه آرا: Filer

فردی که برگه ها یا مواد مشابه را تحت شیوه ای معین مرتب و منظم می کند.

برگه آرائی: Filing

ردیف كردن، مرتب كردن و ضبط برگه ها و اوراق و نظایر آن در كتابخانه [یا آرشیو] بر اساس نظامی خاص و روشی معین به نحوی كه امكان افزایش اسناد و در جای صحیح آن در نظام مزبور وجود داشته باشد. برگه آرائی ممكن است به ترتیب شماره ساده، یا دهدهی و امثال آن و یا به ترتیب الفبا باشد.

برگه ارجاعی: Reference card

برگه ای كه شامل ارجاع از یك مطلب به مطلب دیگر باشد.

برگه امانت: Borrower's card

برگه ای كه برای خواننده صادر می شود و كتابهایی را كه به امانت می گیرد در آن ثبت می كنند.

برگه امانت: Borrower's card

با برگه امانت فیلم می توان فیلمهای به امانت رفته را کنترل نمود، میزان استفاده از فیلم های به امانت رفته را بررسی کرد و سابقه فیلم های را نگهداری و در صورتی که فیلمی دچار خرابی شده باشد، خاطی را شناسایی کرد.

برگه دان: Card cabinet

جعبه چوبی یا فلزی كه معمولاً دارای خانه ها یا كشوهای متعددی است كه در آن برگه های فهرست را قرار می دهند. در این برگه دانها معمولا در قسمت پایین و وسط هر كشو میله متحركی است كه می تواند از میان سوراخ برگه ها عبور كند و برگه های موجود در كشو را ثابت نگاه دارد.

برگه دان مستند اسامی: Name authority file

مجموعه ای از برگه های مستند اسامی افراد حقیقی و حقوقی که به صورت الفبایی مرتب شده باشند همراه با ارجاع های لازم از شکل های مختلف آنها.

برگه درخواست: Card slip

برگه ای است كه وام گیرنده كتاب [یا مواد دیداری - شنیداری]، هنگامی كه می خواهد كتاب [یا دیگر منابع] را به امانت بگیرد، یا كتابی را كه در گنجینه های باز نیست مورد استفاده قرار دهد، پر می كند.

برگه سفارش: Order card

برگه ای به منظور ثبت اطلاعات لازم برای سفارش كتاب كه بر مبنای آن كتاب ارسال و بهای آن پرداخت می گردد. این برگه در واقع سابقه رسمی سفارش هر كتاب بطور انفرادی است.

برگه عضویت: Membership card

برگه موقتی كه برای استفاده كننده از كتابخانه [یا آرشیو] بمدتی كوتاه و معلوم صادر می گردد و مشخصات شخص استفاده كننده بر روی آن نوشته می شود.

برگه عنوان: Title card

فهرستبرگه ای كه عنوان كتاب به منزله شناسه افزوده در بالای آن قرار گرفته باشد.

برگه كاردكس: Kardex card*

اطلاعات مربوط به مجلات در برگه های کاردکس درج می شوند. برگه های کاردکس دو نوع هستند : 1. برگه ثبت موجودی : برگه ای که نشان دهنده مشخصات پیایند، اطلاعات مربوط به موجودی، محل نگهداری آن در کتابخانه و گاه شماره بازیابی آن است. 2. برگه حسابداری : برگه ای که نشان دهنده وضعیت حسابداری و صحافی پیایند است.

برگه كتاب: Book card

برگه مقوایی به اندازه 13×9 سانتی متر كه مشخصات كتاب بالای آن نوشته می شود. بخش پایین آن به دو ستون تقسیم می شود. در یك ستون تاریخ برگشت كتاب و در ستون بعدی نام امانت گیرنده ذكر می شود. این كارت داخل جیب كتاب قرار می گیرد. كتابدار هنگام سپردن كتاب به امانت گیرنده، كارت كتاب را از جیب كتاب خارج كرده سپس آنها را با نام امانت گیرنده و تاریخ برگشت كتاب در كشوهای پیشینه امانت فایل می كند.

برگه مادر: Main card

یك شناسه كامل معمولاً بر حسب نام پدیدآور حاوی كلیه اطلاعات لازم برای مشخص ساختن كامل یك اثر. برگه مادر شامل پنج بخش به شرح زیر است كه هر كدام از این بخش ها مربوط به اطلاعات خاصی می باشند. 1- سرشناسه، كه معمولاً پدیدآورنده یك اثر است. 2- عنوان، كه اثر را از سایر آثار متمایز می كند. 3- مشخصات انتشار، كه مكان نشر، نام ناشر و تاریخ نشر را تعیین می كند. 4- مشخصات ظاهری كه تركیب فیزیكی اثر مثلاً تعداد صفحات، جلد، تصویر یا سایر مشخصات را می دهد. 5- یادداشت ها كه شامل اطلاعات كتابشناختی اضافی است. این فهرستبرگه شامل پی نمای تمام شناسه هایی است كه بوسیله هر یك می توان اثر مورد نظر را پیدا كرد و نیز سایر برگه های كتاب بر اساس این برگه تهیه می شود. برگه ای كه به منزله برگه مادر بكار می رود ممكن است علاوه بر این دارای ارجاعهای وابسته و مطالب دیگر مربوط به اثر نیز می باشد.

برگه مادر: Main card

برگه مادر یا برگه سرشناسه حاوی همه مشخصات ماده آرشیوی است و بقیه برگه ها از روی آن ساخته می شود.

برگه موضوعی: Subject Card

فهرستبرگه ای كه شناسه موضوعی را در بالای آن نوشته باشند.

برگه های روزنه دار: Aperture card

برگه هایی که دارای چند شکاف یا سوراخ است و درون هر یک از آنها قطعه ای از میکروفیلم حاوی اطلاعات قرار می گیرد. تعداد سوراخ های هر برگه با مقدار فضای لازم برای شناسایی سند ذخیره شده متناسب است. میکروفیلم معمولاً مستقیم بر روی برگه نصب می شود و یا می توان آن را در داخل جلدی نازک قرار داد که خود روی برگه نصب می شود. ابعاد برگه روزنه دار 8/2×18/7 سانتی متر است.

برگه پدیدآور: Author card

فهرستبرگه ای است كه شناسه آن نام پدیدآور باشد.

بریده جراید: Clipping

بریده ای از روزنامه یا پیایند شامل مقاله یا مطلب مورد نظر خواه برای نگهداری درازمدت یا كوتاه مدت.

بوبین (قرقره): Bobine

از این وسیله برای ذخیره و نگهداری فیلم استفاده می شود. قرقره یا بوبین را در عین سادگی می توان یكی از مهمترین وسایل مورد نیاز در صنایع فیلم و فیلمسازی به شمار آورد. گنجایش ذخیره فیلم در حلقه را با مقیاس فیت نشان می دهند كه استاندارد پذیرفته شده ذخایر فیلم در بوبین ها به قرار 100، 200، 400، 800، 1200، 2400 فیت می باشد.

بوبین جمع كننده (بوبین فیلم گیره): Take_up Bobine

بوبین یا حلقه ای است كه فیلم كار شده و به مصرف رسیده در دوربین فیلمبرداری، دستگاه چاپ لابراتوری یا دستگاه نمایش دهنده، بر روی آن پیچیده و برای كاربردهای بعدی جمع آوری می شود.

بوبین منبع (از هم باز شونده): Split Reel Bobine

به بوبین یا قرقره فیلمی گفته می شود كه یك سمت آن قابل برداشتن است. بنابراین می توان فیلم جمع و پیچیده شده را بدون هیچ مشكلی بر روی آن سوار كرد یا فیلم آنرا بدون دوباره پیچیدن از روی آن برداشت. به این ترتیب ضمن جابجای حلقه فیلم، می توان ازریزش آن جلوگیری كرد، زیرا سبب ایجاد خسارتهای پیش بینی نشده بر روی فیلم می شود.

بی تا: No Date (n.d.)

نشان دهنده این است كه تاریخ انتشار نامشخص است. اگر كتاب هیچ اثری از تاریخ نداشته باشد ولی تاریخ از منابع كتابشناختی دیگر بدست آمده باشد در برگه فهرستنویسی یا در كتابنامه در داخل قلاب [ ] قرار می گیرد.

بی جا: S.l.

اصطلاحی است كه در فهرستنویسی برای كتابهایی كه محل انتشارشان معلوم نیست بكار می رود. S.l. مخفف لاتینی Sine Loco به معنای «بدون محل» است.

بی صفحه شمار: Unpaged

كتاب یا مواد دیگری كه دارای شماره صفحه نباشد یا به عبارت دیگر صفحات آنها شماره گذاری نشده باشد. در فهرستنویسی هر گاه به چنین موارد بربخوریم، شماره صفحه ها را حساب كرده داخل قلاب [ ] می گذاریم.

بی نا: S. n.

در فهرستنویسی زمانی كه نام ناشر مشخص نیست از آن استفاده می شود. مخفف لاتینی Sine nomine بمعنای «بدون نام» است.